ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm system): รูปแบบ องค์ประกอบ และวิธีการทำงาน ​

การติดตั้งระบบดับเพลิง หรือ ระบบ fire alarm ถูกติดตั้งเพื่อความปลอดภัยของชีวิต โดยพื้นฐานแล้ว ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm system)จะตรวจจับไฟ และเตือนคนให้รีบหลบหนีเพื่อความปลอดภัย การตรวจจับนั้นอาจจะเกิดจากการที่มีคนเห็นไฟไหม้ หรืออุปกรณ์ตรวจจับอื่น ๆ เมื่อสัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ดังแล้ว ทุกคนในอาคารจึงสามารถเริ่มอพยพได้ 

 

​คุณอาจจะแปลกใจว่าระบบดับเพลิงนั้นทำงานอย่างไร มีส่วนประกอบอะไรในระบบนี้บ้าง และมีรูปแบบไหนบ้างที่มีจำหน่ายในตลาด ในบทความนี้ เราจะอธิบายข้อมูลเกี่ยวกับส่วนประกอบ รูปแบบ และกระบวนการทำงานของระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้

ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้มีอยู่ทั้งหมด 4 ชนิดหลัก ได้แก่:

• แบบธรรมดา

• แบบระบุตำแหน่ง

• แบบอัจฉริยะ

• แบบไร้สาย

 

สำหรับระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้แบบธรรมดาจะใช้สายลวดในการเชื่อมต่อจุดเรียกแต่ละจุด รวมถึงเครื่องมือตรวจจับตลอดทั้งระบบ จุดเรียกเหล่านี้ และตู้ดับเพลิงจะถูกจดแบ่งเป็น “โซน” เพื่อระบุตำแหน่งที่เกิดเหตุ

 

ระบบดับเพลิงแบบระบุตำแหน่งจะมีความถูกต้องมากกว่า อย่างไรก็ตาม เครื่องตรวจจับสำหรับระบบดับเพลิงแบบธรรมดา และแบบระบุตำแหน่งไม่จัดเป็นระบอัจฉริยะเพราะทำได้เพียงแค่ส่งออกข้อมูลสัญญาณจากโซนออกมาได้ 

 

ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้จะจัดเป็นระบบอัจฉริยะก็ต่อเมื่อเครื่องตรวจจับนั้นสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยคอมพิวเตอร์ของมันเองในการสื่อสารกับแผงควบคุม (control panel) ว่ามีเหตุไฟไหม้เกิดขึ้นหรือไม่ ระบบอัจฉริยะเหล่านี้จะมีความซับซ้อน และมีสิ่งอำนวยความสะดวกมากกว่าแบบธรรมดา หรือแบบระบุตำแหน่ง 

 

ระบบดับเพลิงแบบไร้สายมีความปลอดภัย สามารถสื่อสารกันได้โดยไม่ผิดกฎหมายผ่านวิทยุสื่อสารเพื่อติดต่อกันระหว่างเซนเซอร์ และอุปกรณ์ พร้อมด้วยตัวควบคุม ซึ่งจะมีประโยชน์ที่พิเศษมากกว่าแบบมีสายธรรมดา 

 

เซนเซอร์สามารถตรวจจับไฟไหม้ได้อย่างไร และระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้นั้นมีหลักการทำงานอย่างไร เป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก ระบบดับเพลิงจะตรวจจับโดยใช้เครื่องมือตรวจจับความร้อน เช่น เครื่องตรวจจับควันที่มีหลากหลายชนิด เครื่องตรวจจับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ และเครื่องมือตรวจจับแบบหลายเซนเซอร์ 

 

เครื่องตรวจจับความร้อนจะถูกกระตุ้นด้วยอุณหภูมิที่สูงมากเกินไป และเครื่องตรวจจับควันจะใช้การปฏิกิริยาไอออไนเซชัน วิธีการกระเจิงแสง หรือวิธีการบดบังแสงสำหรับการตรวจจับความร้อน บางครั้งอาจจะมีวัตถุกัมมันตรังสีได้ในเครื่องตรวจจับควันที่ใช้การไอออไนเซชันในขณะที่อุปกรณ์ตรวจจับแสงดูปลอดภัยมากขึ้น 

 

เครื่องตรวจจับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นเครื่องตรวจสอบอิเล็กทรอนิกส์ด้วยเซลล์ไฟฟ้าเคมีเพื่อบ่งชี้ถึงการเกิดเพลิงไหม้ด้วยการตรวจวัดระดับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ การใช้เครื่องตรวจจับแบบมัลติเซนเซอร์เป็นการผสมผสานข้อมูลจากทั้งเซนเซอร์แสง และความร้อน จากนั้นประมวลผลโดยการใช้อัลกอริทึมที่ซับซ้อน 

 

เมื่อระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้นั้นตรวจพบไฟ สัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้จะดังขึ้น และเตือนนักดับเพลงผ่านระบบการสื่อสารอัตโนมัติ จากนั้นระบบอัตโนมัติเหล่านี้สามารถทำสิ่งอื่น ๆ ได้อีก เช่น การปิดเครื่อง และระบบการทำงานอื่น ๆ ควบคุมควันไฟ และเปิดใช้งานระบบดับเพลิงสปริงเกอร์

 

ถึงแม้จะไม่มีการกระทำอื่น ๆ เพิ่มเติมแล้ว ระบบดับเพลิงนั้นโดยพื้นฐานแล้วถูกออกแบบมาเพื่อเตือนผู้คนให้ทำอะไรบางอย่าง เช่น ตะโกนออกมาว่า “ไฟไหม้!” 

 

อย่างไรก็ตาม อาจจะมีบางสิ่งที่น่ากังวลในการออกแบบระบบ Fire alarm เพื่อให้ได้สัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้อย่างรวดเร็วที่มีประสิทธิภาพ อย่างเช่น ปัจจัยอย่างความสูงของเพดาน 12 ฟุต หรือการเคลื่อนไหวของลมในพื้นที่ หรือห้องนั้นอาจจะส่งผลกระทบทำให้เกิดการตรวจจับที่ช้าเกินไป ซึ่งผู้เชี่ยวชาญสามารถแก้ไขปัญหาเหล่านี้ได้ ลูกค้าแต่ละคนต่างก็มีความต้องการระบบดับเพลิงภายในอาคารที่แตกต่างกัน 

 

Sources

https://realpars.com/fire-alarm-system

https://www.douglaskrantz.com/Blogbasicfirealarm.html

https://www.ecmag.com/section/systems/what-purpose-fire-alarm-system

 

B02-firesysteminter_com-AMM_NICHA

Fire System Inter

Call 02-551-4427-9